Art 49
Gele Gentiaan (Gentiana lutea)
De Gentiaan-familie kent vele vertegenwoordigers. De meeste daarvan heb-ben diepblauwe bloemen met een soort "fluwelige" kwaliteit: gentiaanblauw. De gentiaan die Edward Bach in zijn Bach-bloesems heeft beschreven, is de gentiana amarella (de Slanke Gentiaan) die paarse bloemen heeft. In de Chi-nese Kruidengeneeskunde worden de gentiana scabra (de Japanse Gen-tiaan), de gentiana macrophylla (Qin Jiao) en de gentiana loureiroi (Long Dan Cao=gal van de draak) gebruikt. In India voor de Ayurveda, en in Nepal en de Himalaya-gebieden vervult de gentiana kurroo Royle (de Indiese-Hi-malaya-Gentiaan) die taak. En de Native Americans van Wisconsin en de Cherokee gebruikten dan weer gentiana anrewsii (de Gesloten Fles Gen-tiaan). In Canada werd de gentiana ochroleuca (de Amerikaanse Gentiaan) gebruikt als tegengif voor slangebeten. Gentiaan is kortom bekend over alle kontinenten en kulturen.
In het Westen wordt de gentiana lutea, de Gele Gentiaan gebruikt, die in-heems is in de Eurpose gebergten, waar de plant aan te treffen is tot op hoogten van 2200 meter, op hoogvlakte-weiden tot voorbij de boomgrens.
Hij heeft grijsgroene, eironde, op een punt eindigende, kruisgewijs staande en parallel generfde bladeren. Elke 4 tot 8 jaar vormt zich een bloeistengel, waar op regelmatige afstand gele bloemen staan in de bladoksels.
Dit wijst erop dat de Gele Gentiaan een taaie rakker is, omdat de omstan-digheden waarin hij moet groeien bar en moeilijk zijn: bloot gesteld aan weer en wind, aan koude en sneeuw, en aan zon zonder beschutting. Hiervoor moet hij zeer goed verankerd zijn: met stevige wortels die tot 1 meter diep in de sple -ten van de rotsige bodem kunnen boren. De plant groeit dan ook zeer lang-zaam: hij komt pas tot bloei na 10 jaar. Daat staat tegenover, dat hij 40 tot 60 jaar (!) kan worden. Hij beschermt zich tegen de vraat van gebergte-bewoners door sterke bitterstoffen aan te maken. De likeuren Enzian en Suze, die vooral in Zwitserland en Frankrijk bekend zijn, en de gentiaanbrandewijn in Oostenrijk en Duitsland worden op basis van uit gentiaanwortels gestookte gentiaanbitter samengesteld.
De naam "gentiaan" refereert naar Gentius, de koning van Illyria tijdens de 2e eeuw over die Adriatiese kuststrook van het vroegere Joegoeslavië en het hui-dige Albanië heerste. Volgens Plinius en Dioscorides uit die tijd ontdekte hij als eerste de koortswerende eigenschappen van de plant. Maar de plant werd al duizenden jaren daarvoor gebruikt: zo werd ze reeds vermeld op een papy-rus die gevonden werd in een graftombe in Thebe (Griekenland).
Voor de geneeskracht, zijn het alweer diezelfde wortels die gebruikt worden, nadat ze in stukjes werden gesneden en gedroogd. Van wortels moet men aftreksels maken, omdat de werkzame bestanddelen meer tijd nodig hebben om los te komen. Het resultaat is een brouwsel, waarvoor enige moed nodig is om het op te drinken: de smaak is zeer bitter, en hij doet niet alleen de smaak -papillen maar het ganse verhemelte "krullen".
Maar de geneeskrachtiege werking is onbetwistbaar:als men de lijst van medicinaal gebruik van de Gele Gentiaan naslaat, lijkt de plant wel in staat om een halfdode weer tot leven te wekken. Het is vooreerst een uitmuntend stimulerend middel voor de spijsvertering: bij gebrek aan eetlust, bij sto-ringen in de spijsvertering, bij slechte werking van de lever, bij een luie maag die te weinig maagzuur aanmaakt, bij chroniese katar van maag en darm, bij diarree en koliek, maar ook bij chroniese verstopping door slappe en trage darmspieren, bij ingewandswormen,... Samengevat: Gentiaan geeft de spijs-vertering een extra boost, en gaat de lusteloosheid en uitputting tregen die vaak met een slechte apetijt gepaard gaan. Bij ondergewicht of herstel na ziek -te een goed middel om weer op krachten te komen. Want Gele Gentiaan stimuleert ook de bloedsomloop, en verhoogt de weerstand door de witte bloedlichaampjes te vermeerderen. Wanneer men gauw rillingen van koude, of koude handen en voeten krijgt, kan Gentiaan verbetering brengen.
Hierin kunnen we ASTROLOGIES ontegensprekelijk een Vuuraard en -werking in herkennen. In die mate dat de Gele Gentiaan moet afgeraden worden voor choleriese types, of voor hen die bijvoorbeeld al zelf veel maag-zuur maken: trop is teveel! Het wezenlijk zichzelf blijven, ook wanneer men aan extreme omstandigheden wordt bloot gesteld (cfr de plant) wijst op het Zonne-principe. Terwijl genoeg weerbaarheid kunnen opbrengen om daarin te kunnen overleven, verwijst naar het Mars-principe. Met een kombinatie van Zon EN Mars, hoeft het niet te verwonderen dat Gele Gentiaan één van de sterkste bitterstoffen is; zelfs in een verdunning van 1 op 20 000 smaakt gen-tiaan nog bitter.
Bijgevolg is het als COMPLEMENTAIR KRUID te gebruiken door het vredelievende en passieve mensentype dat problemen heeft met de stekelig-heden en de agressie van het leven. Het type dat liever in een hoek kruipt om uit het gewoel en het "geweld" te zijn, en daar soms leterlijk en figuurlijk wegkwijnt. Het type dat zich gemakkelijk laat overdonderen, intimideren of zelfs over zich heen laat lopen. Gele Gentiaan kan zo iemand leren hoe beter voor zichzelf op te komen, en zich met vodoende assertiviteit NIET meer te laten verdukken.
De solar plexus of de derde chakra is het centrum van het onderlichaam, of de levenspool. Hoe goed, of slecht, men met zichzelf overweg kan, heeft niet alleen betrekking met het zelfvertrouwen en het zelfbeeld dat men heeft, maar maakt ook hoe men zich "naar buiten toe" gedraagt. In verbinding met de 1ste chakra: hoe zorg ik ervoor dat ik alles wat ik voor mijn survival nodig heb, ook realiseer. In verbinding met de 2de chakra: hoe zorg ik ervoor dat ik alles wat ik voor mijn verblijf nodig heb (voedsel, aandacht, kontakt), bewerk-stel. Dit is het werk van en voor het zo vaak (ten onrechte) verguisde ego.
Als ANALOOG KRUID past Gele Gentiaan dan ook bij deze personen die problemen hebben met hun ego, omdat ze niet (meer) voor zichzelf (durven) opkomen. In New Age middens valt dan hierbij bijna automaties het begrip "hogere Zelf", maar daar gaat het hem niet om; het gaat hem erom HOE het ego of zelf, de wezenlijke individualiteit, omspringt met de situaties die door het leven en de wereld op hem worden los gelaten. Met name erg moeilijke, stressvolle of problematiese gebeurtenissen zoals een overlijden van een dier-bare, een scheiding of breuk, pesterijen of slechte schoolresultaten voor kin-deren, werkloosheid of faillissement voor volwassenen, een levensbedreigen-de ziekte, een ramp, .... Men kan hierbij over existentiële ontmoediging of "reactieve depressie" spreken: men heeft het gevoel in een uitzichtsloze situa-tie te zijn beland, en verliest elk levensperspektief. Het geloof of het ver-trouwen in het leven, is weg. Dat houdt een Calimero-houding in, waarbij men zich focust op het slachtoffer-zijn van de omstandigheden. Blijft men echter vertrouwen op zichzelf, en heeft men de moed om DOOR de moeilijke ervaring HEEN te gaan, dan haalt men een levensles of wijsheid uit IEDERE ervaring, ook een negatieve. Het TAO of de grote Levensstroom brengt im-mers allerhande golven aan, positieve EN negatieve. Het is de Levenskunst om te leren hoe daarop te surfen, in plaats van kopje onder te gaan.
Tot slot nog dit: ALS je het ooit in je hoofd zou halen om zelf Gele Gentiaan te gaan oogsten omdat je er de gelegenheid toe hebt, liever NIET doen. Primo omdat de plant in het verleden te lijden heeft gehad aan onoordeelkundige stroop en daardoor (relatief) zeldzaam maar bovenal beschermd is geworden. Secundo omdat een niet-geoefende zoeker de plant gemakkelijk kan verwar-ren met de zeer giftige Witte Nieswortel die in dezelfde habitat voorkomt. De bloeiende planten kunnen vanwege de verschillende bloemkleur en bloeiwijze gemakkelijk uit elkaar gehouden worden (zie foto's hieronder). Maar niet-bloeiende planten kan men alleen van elkaar onderscheiden door de manier waarop de bladeren aan de stengel staan: tegenover elkaar per twee bij de Ge-le Gentiaan; verspreide, enkele bladeren bij de Witte Nieswortel.
