Laurier (Laurus nobilis)

Dit is een recht-aan recht-toe verhaal: laurierBLADEREN zijn de bladeren van de Laurier, die gewoon geplukt en gedroogd worden. Geen tralala, geen ingewikkelde procédé's, geen komplexe bewerkingen, geen geheimen: what you see is what you get. En ook : kwaliteit drijft boven; de kwaliteit van de bladeren hangt af van wanneer ze geplukt worden -het liefst in het voor-jaar vóór de bloei omdat ze dan het meest aroma bevatten- en van hoe ze ge-droogd worden -lang genoeg om hun bitterstoffen te verliezen (jonge blade-ren smaken nogal bitter) en in de schaduw om hun aroma niet te verliezen. Twee "belletjes" zouden moeten geluid hebben: bitter=Vuur, en "the best of the rest"=Leeuw. Zoals ik al zei: geen geheimen met Laurier! Dat het wel de-gelijk een Leeuw-kruid is, werd reeds door Culpeper bevonden en gesteld, en we zullen in de behandeling van dit specerij genoeg bewijzen of illustraties daarvan ontmoeten: ik heb die in het vet gezet.

Het begint al met zijn naam: Laurier is afgeleid van het Latijnse laus , wat lof betekent, en betrekking heeft met het tooien van winnaars -van sporters zo-als op de Olympiese Spelen en van generaals bij hun triomfantelijke terugkeer van een oorlog- met een laurierkrans op hun kop. Als ware het echt een au-reool van uitmuntendheid; de term laureaat is een overblijfsel van dit gebruik en symboliek. Verder zijn er nog een aantal beeldspraken die van de-ze oude tijden dateren: "op zijn lauweren rusten"; "gelauwerd zijn" en "lauweren oogsten". Prachtig toch! Het is dan ook alles behalve toeval dat zijn soortnaam "nobilis"= edel is; ere wie ere toekomt!
Tijd om wat nader met de Laurier kennis te maken, want ondanks zijn uit-muntende reputatie als keukenkruid blijft het toch vooral een "nobele on-bekende". De Laurier kan uitgroeien tot een boom een boom van maximimaal 15 tot 20 meter hoog en 100 jaar oud kan worden. Omdat het een trage groei-er is kan hij daarbij een stamdiameter van om en bij de 1 meter bereiken. Met de nadruk op "kunnen", omdat hij doorgaans wordt gesnoeid tot een struik: op hoge ladders laurierbladeren moeten plukken zou nogal een moeilijke en weinig rendabele aktiteit zijn. De laurierbladeren -waar het tenslotte om gaat- zijn kenmerkend lancetvormig; bleekgroen als jong blad om naarmate ze ou-der te worden, dikker en donkerder te worden. Zoals elke andere boom maakt ook de Larier bloemen en vrchten aan: de eersten zijn lichtgele bloemtrosjes in de oksels van de bladeren; de tweeden bessige steenvruchten die zwart wor -den bij het rijpen.

Verwar de edele laurier nooit met de ordinaire "paplaurier" of laurierkers (Prunus laurocerasus), een plant die even sterk is als de Laurier en daarom een populaire haagplant is, maar die niet allkeen behoort tot een andere plan-tenfamilie en witte kaarsjes als bloemen heeft, maar waarvan de bladeren bovendien alles behalve voor gebruik in de keuken geschikt, want giftig zijn. De Laurier kan in onze gewesten trouwens alleen als kuipplant op het terras gehouden worden: hij is weinig winterhard en moet derhalve in de winter naar binnen gebracht worden. Met de opwarming van het klimaat, neemt de kans wel toe om hem desondanks ook met succes in volle grond te laten ge-dijen, op voorwaarde dat dit op een beschutte plek en op een mildere plek bvb tegen een muur of dicht bij de kust gebeurt.

Uiteraard worden de laurierbladeren in de eerste plaats als keukenkruid ge-bruikt voor soepen, vleesstoofpotten, vis, worst. In tegenstelling tot heel wat andere keukenkruiden kunnen ze meegekookt worden, omdat ze slechts lang-zaam hun aroma afgeven. Meestal worden ze in een zogenaamd "bouquet garni" met andere Mediterane kruiden zoals thijm, rozemarijn en peterselie samengebonden in een bundeltje dat in het begin van de kooktijd erbij wordt gedaan. Dit vergemakkelijkt hun verwijdering bij het einde van de kooktijd: laurierbladeren blijven immers hard en kunnen niet opgegeten worden. Alhoewel de bladeren lang kunnen bewaard houden omdat ze lang hun aroma bewaren, is dit niet onbeperkt: oude bladeren verkleuren bruin en geven op de duur alleen maar tanine meer af. Ook worden ze in de azijn gedaan bij het inmaken van oa groenten. Dit oud procédé berust op anti-bacteriële en anti-schimmel-werking van Laurier.

Als geneeskruid heeft Laurier dan ook dezelfde toepassingen: vooreerst stimu -leert het de eetlust en verdrijft het het opgeblazen gevoel dat met winderig-heid gepaard gaat. Vervolgens wordt in de aromatherapie Laurier onder de vorm van (verdunde) olie toegepast uitwendig bij verstuikingen, kneuzingen, spier- en gewrichtspijn; en inwendig bij virusinfekties,en lichte ontstekingen van keel- en mondholte, aften, verkoudheid. Men kan stellen dat Laurier blok -kades opheft die met lichte ontsteking gepaard gaan, zowel in mond, in neus (sinusitus) als in oor en helpt om deze "wegen" opnieuw vrij te maken. Hij on-dersteunt de weerbaarheid en immuniteit van het gestel, waardoor het ook wordt gebruikt lusteloosheid, uitputting door stress, en depressie.

Als Leeuw-vertegenwoordiger bevordert Laurier het zelfvertrouwen en de eigenwaarde, noodzakelijk om alle aanslagen van de buitenwereld te kun-nen weerstaan en op te vangen. Het is het antidoot tegen zelftwijfel en faal-angst, en zelf-sabotage door gebrek aan moed en durf. Om de weldoende in-vloed die zo'n Laurierboom afstraalt te kunnen ervaren, zal men echter naar het eiland Madeira moeten reizen, alwaar nog steeds een aantal statige, oude Laurierbomen staan. De Laurier heeft immers een Mediterane afkomst, en groeit in het Middellandse Zeegebied, op de Azoren, de Canariese eilanden, tot in Klein Azië. In de Indonesiese keuken gebruikt men de Aziatiese variant -de "Indonesiese laurier" of daun salam- die frisser en citroenachtig smaakt; hij behoort dan ook tot een andere plantenfamilie, de Mirtaceae: Syzygium polyanthum.

Een leeusw draagt manen: aan de omvang en de kwaliteit van iemands haar-dos kan men zien hoe goed of hoe slecht iemand in zijn vel zit. Bij grote ver-nedering of belediging van de persoon of van zijn eigenwaarde, of bij grote angst of stress, kan het haar beginnen uitvallen. Iemand kaal scheren, is in die optiek trouwens iemands "identiteit" ontnemen, zoals bij de intrede in het le-ger of in een concentratiekamp altijd gebeurt. Het hoeft dan ook niet te ver-wonderen dat precies Laurier futloos haar kan verstevigen en de gezonde haargroei bevordert. Of dat de etheriese olie van laurierbladeren effectief is bij de behandeling van candida, een veel voorkomende schimmelinfectie.

En last but not least: met het Leeuw-Zon-principe korrespondeert astrologies het hart, het fysieke en gevoels-centrum. Volgens de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) kalmeert de Laurier niet alleen de angst; maar ook de "Shen" zelf: het gemoed, de mind, de geest. Wanneer die geest onder de span-ning van een zware emotie of een zware problematiek komt te staan, kan men zich letterlijk en figuurlijk heen en weer geslingerd voelen UIT zijn middel-punt of stabiliteit. De Laurier, die in zijn gebied van herkomst vaak op hellin-gen tussen de rotsen groeit (zie figuren), weet hoe het MIDDEN of de balans terug te vinden. Vandaar dat destijds Culpeper zei: "Heks noch duivel,donder noch bliksem, zal een man letsel toebrengen op een plek waar de laurierboom staat". Want de Laurier is als een leeuw die zijn dierbaren in bescherming neemt en waakt over hun welzijn.